Wat is schimmel in lenzen en waarom is het een probleem?
Schimmel (fungus) begint als sporen die zich hechten aan organische resten, stof of het bindmiddel van lenscoatings. In afgesloten, vochtige omstandigheden groeien die sporen uit tot filamenten die op glas als fijne webben of vlekken zichtbaar worden. Voor systeemcamera-eigenaren betekent dit vaak verlies van scherpte, contrast en kleuren — problemen die niet altijd direct te corrigeren zijn met nabewerking.
Factoren die schimmelgroei bevorderen
- Hoge luchtvochtigheid: langdurig boven ~60% relatieve luchtvochtigheid verhoogt het risico.
- Temperatuurschommelingen: condensvorming bij snelle temperatuurswisselingen stimuleert sporen.
- Donkere, slecht geventileerde opslag: een tas of kast zonder luchtcirculatie is een ideale broedplaats.
- Onvoldoende reiniging: stof, vingerafdrukken en organische resten bieden voedsel voor schimmel.
Preventie: de beste verdediging
Voorkomen is makkelijker en goedkoper dan genezen. Volg deze praktische tips om schimmel te minimaliseren:
- Droog bewaren: Gebruik vochtabsorberende zakjes (silica gel) in je cameratas en opslagdozen. Vervang of activeer ze regelmatig.
- Dehumidifier of droogkast: Voor wie veel gear heeft of in een vochtig klimaat woont is een kleine dehumidifying cabinet of droogkast een verstandige investering. Zie ook onze adviespagina over accessoires en uitbreidingen.
- Camperen of reizen: laat natte kleding, handdoeken en gear nooit samen in één tas zitten. Haal lenzen uit tassen en laat ze aan de lucht drogen als ze vochtig zijn.
- Regelmatig controleren: open je tassen en controleer lenzen maandelijks, vooral na reizen of na langdurige opslag. Een kleine vlek kan snel erger worden.
- Reiniging na gebruik: veeg front- en backelementen schoon met een blower, zachte kwast en microvezeldoek. Voor advies over reiniging van body en objectieven, lees onderhoud en reiniging.
- Vermijd badkamer/kelder: deze ruimtes hebben vaak constante hoge luchtvochtigheid.
Dagelijkse gewoontes die veel helpen
Kleine aanpassingen in je routine voorkomen veel problemen. Gebruik lensdoppen en case covers, neem een kleine blower en microvezeldoek mee, en bewaar lenzen rechtop als dat mogelijk is. Draai lensdoppen vandaag gelijk vast en berg lenzen met de achterdop op de lensvatting om stof binnendringen te verminderen.
Hoe herken je schimmel in lenzen?
- Uiterlijk: fijne filamenten die op spinnenwebben lijken, soms vlekkerige of melkwitte plekken tussen lenslagen.
- Beeldkwaliteit: verlies van contrast, verhoogde flare of stervorming rond lichtbronnen.
- Locatie: schimmel groeit vaak tussen elementen of in hoeken van de lens waar vocht blijft hangen.
Wat te doen als je schimmel ontdekt
Reageer snel om verspreiding te beperken. Volg deze stappen:
- Stop met gebruiken: blijf de lens niet inzetten; verdere blootstelling aan licht of warmte kan schimmel doen verspreiden.
- Isoleren: bewaar de besmette lens apart van andere gear in een afgesloten zak of doos met silica gel.
- Beoordeel ernst: zichtbare filamenten tussen elementen meestal professionele reiniging; kleine oppervlakkige vlekken soms met zorg zelf te behandelen.
Zelf reinigen: wanneer wel en wanneer niet?
Zelf reinigen kan aantrekkelijk lijken, maar is risicovol. Externe reiniging van front- en achterelementen kun je veilig zelf doen met een blower, lenspen en een met lensreiniger bevochtigde microvezeldoek. Voor interne schimmel geldt:
- Niet aanraken: interne schimmel tussen elementen vereist vaak demontage en het gebruik van geschikte oplosmiddelen en perslucht; verkeerde behandeling kan coatings beschadigen.
- Risico vs. prijs: bij dure of hoogwaardige lenzen is professionele reiniging vrijwel altijd de betere keuze.
- Voor kleine, goedkope lenzen: sommige enthousiastelingen openen goedkope objectieven en reinigen met isopropylalcohol of lensreinigers, maar dit vergt ervaring en fijn gereedschap.
Professionele reiniging en CLA (clean, lubricate, adjust)
Een gecertificeerde service levert meestal de beste resultaten voor interne schimmel: demontage, ontvetten van elementen, verwijderen van sporen en herstel van scherpstelling en diafragmamechanismen indien nodig. Zoek een betrouwbare dienst of fabriekservice — meer informatie over onderhoud vind je op onderhoud en reiniging. Bewaar altijd foto's en documentatie van de staat voor en na reparatie.
Langetermijnzorg en routinecontrole
Maak van vochtmanagement en controle een gewoonte. Wissel je opslaglocatie afhankelijk van seizoen en gebruik, vervang of droog silica packs regelmatig, en investeer in een kleine droogkast als je veel waardevolle lenzen bezit. Bekijk ook lenzen en vattingen voor informatie over compatibiliteit en hoe verschillende constructies kunnen reageren op vocht.
Checklist: snelle actie bij ontdekking van schimmel
- Haal de lens uit gebruik en isoleer hem van andere gear.
- Verplaats naar een droge ruimte en voeg silica toe.
- Maak foto's van de schimmel voor documentatie.
- Beoordeel of het oppervlakte- of interne schimmel is; bij intern: professionele reiniging.
- Controleer en behandel overige gear preventief.
Tot slot
Schimmel in lenzen is een serieus probleem, maar met de juiste preventie en snelle actie kun je veel schade voorkomen. Regelmatig onderhoud, droge opslag en aandacht tijdens reizen zijn vaak al voldoende om je optiek in topconditie te houden. Voor diepere problemen kies je bij voorkeur een professionele reiniger. Wil je meer praktische tips over onderhoud en accessoires die je helpen je kit beter te beschermen? Kijk dan op onderhoud en reiniging en accessoires en uitbreidingen om je kennis en uitrusting up-to-date te houden.
